DOWIEDZIAŁEM SIĘ, TO GADAM #1
KATEGORIA: Studia
6 godzin i 10 minut dziennie. Ponad 43 godziny tygodniowo. 185 godzin miesięcznie. I aż 94 pełne doby w skali roku. Nie, to nie jest średni czas oczekiwania na połączenie z infolinią w urzędzie ani kolejka do specjalisty na NFZ. To statystyczny czas, jaki każdy z nas spędza w internecie.
Wydaje się, że jesteśmy szczytem ewolucji. Latamy w kosmos, operujemy na otwartym sercu, a jednocześnie nie potrafimy przez trzy dni wyrzucić z głowy tej jednej okropnej piosenki, a potem pojawia się przed nami kolorowa kropka i cały nasz intelekt kapituluje.
Przez miliony lat ewolucja uczyła nas prostej zasady. Czerwone? Ważne! Może to być zagrożenie w postaci krwi lub ognia, ale też nagroda, jak w postaci dojrzałego owocu. Psychologia nazywa to istotnością wizualną. Specjaliści od User Experience doskonale o tym wiedzą i wykorzystują kolory jako sygnał dla mózgu, ale jest to tylko przynęta. To, co najciekawsze, dzieje się potem.
W kieszeni nosimy małe kasyno, a jego mechanizm jest prosty. Wyciągasz telefon i możesz zgadywać, co tam będzie? Wiadomość lub powiadomienie życia, czy też sms o kończącym się transferze danych. Nauka określa to jako zmienny rozkład nagród, ale możemy nazwać to równie dobrze loterią. Pierwsze skrzypce gra tu dopamina – hormon chcenia i poszukiwania. To ona sprawia, że scrollujemy dalej, nawet gdy wcale nas nie interesuje to, na co patrzymy. Mózg po prostu szuka i czeka na wygraną. Czy w takim wypadku możemy coś zrobić, nie rezygnując z ciągłego myślenia o odstawieniu? Choć nikt nie wymyślił jeszcze tabletki na cyfrowe przebodźcowanie, nauka podsuwa nam całkiem ciekawe rozwiązanie.
W 2020 roku badacze Holte i Ferraro z Uniwersytetu w Północnej Dakocie sprawdzali, co się stanie, kiedy odbierzemy kolor urządzeniu, które pochłania nam ćwierć każdej doby. Wyniki pokazały, że proste przełączenie telefonu w tryb skali szarości zmniejsza czas spędzany przed ekranem. Bez barw aplikacje po prostu tracą swój sens. Mózg przestaje interpretować powiadomienia jako pilne nagrody, bo czerwona kropka staje się zwykłą szarą plamą. Telefon przestaje być migającą zabawką, a wraca do swojej pierwotnej roli narzędzia.
Warto, zrobić ten eksperyment na sobie. Włączcie czarno białe filtry barwne na 48 godzin i zobaczycie, czy Wasz telefon nie stanie się fascynujący jak kalkulator.
Jakub Bućko-Łoś
Źródła:
[1] Holte, Alex & Ferraro, F.. (2020). True colors: Grayscale setting reduces screen time in college students. The Social Science Journal. 60. 1-17.
[2] Elliot, A. J., & Maier, M. A. (2014). Color psychology: effects of perceiving color on psychological functioning in humans. Annual review of psychology, 65, 95–120.
[3] Cosgrave, J. (2015). Schull, Natasha Dow, Addiction by Design: Machine Gambling in Las Vegas. Canadian Journal of Sociology.[4] Skinner, B. F. (1953). Science and human behavior. Macmillan.[5] We Are Social & Meltwater. (2024). Digital 2024: Poland.
fot. https://old.thefinancialexpress.com.bd/sci-tech/your-smartphone-screen-can-be-black-and-white-1660134977
Wydaje się, że jesteśmy szczytem ewolucji. Latamy w kosmos, operujemy na otwartym sercu, a jednocześnie nie potrafimy przez trzy dni wyrzucić z głowy tej jednej okropnej piosenki, a potem pojawia się przed nami kolorowa kropka i cały nasz intelekt kapituluje.
Przez miliony lat ewolucja uczyła nas prostej zasady. Czerwone? Ważne! Może to być zagrożenie w postaci krwi lub ognia, ale też nagroda, jak w postaci dojrzałego owocu. Psychologia nazywa to istotnością wizualną. Specjaliści od User Experience doskonale o tym wiedzą i wykorzystują kolory jako sygnał dla mózgu, ale jest to tylko przynęta. To, co najciekawsze, dzieje się potem.
W kieszeni nosimy małe kasyno, a jego mechanizm jest prosty. Wyciągasz telefon i możesz zgadywać, co tam będzie? Wiadomość lub powiadomienie życia, czy też sms o kończącym się transferze danych. Nauka określa to jako zmienny rozkład nagród, ale możemy nazwać to równie dobrze loterią. Pierwsze skrzypce gra tu dopamina – hormon chcenia i poszukiwania. To ona sprawia, że scrollujemy dalej, nawet gdy wcale nas nie interesuje to, na co patrzymy. Mózg po prostu szuka i czeka na wygraną. Czy w takim wypadku możemy coś zrobić, nie rezygnując z ciągłego myślenia o odstawieniu? Choć nikt nie wymyślił jeszcze tabletki na cyfrowe przebodźcowanie, nauka podsuwa nam całkiem ciekawe rozwiązanie.
W 2020 roku badacze Holte i Ferraro z Uniwersytetu w Północnej Dakocie sprawdzali, co się stanie, kiedy odbierzemy kolor urządzeniu, które pochłania nam ćwierć każdej doby. Wyniki pokazały, że proste przełączenie telefonu w tryb skali szarości zmniejsza czas spędzany przed ekranem. Bez barw aplikacje po prostu tracą swój sens. Mózg przestaje interpretować powiadomienia jako pilne nagrody, bo czerwona kropka staje się zwykłą szarą plamą. Telefon przestaje być migającą zabawką, a wraca do swojej pierwotnej roli narzędzia.
Warto, zrobić ten eksperyment na sobie. Włączcie czarno białe filtry barwne na 48 godzin i zobaczycie, czy Wasz telefon nie stanie się fascynujący jak kalkulator.
Jakub Bućko-Łoś
Źródła:
[1] Holte, Alex & Ferraro, F.. (2020). True colors: Grayscale setting reduces screen time in college students. The Social Science Journal. 60. 1-17.
[2] Elliot, A. J., & Maier, M. A. (2014). Color psychology: effects of perceiving color on psychological functioning in humans. Annual review of psychology, 65, 95–120.
[3] Cosgrave, J. (2015). Schull, Natasha Dow, Addiction by Design: Machine Gambling in Las Vegas. Canadian Journal of Sociology.[4] Skinner, B. F. (1953). Science and human behavior. Macmillan.[5] We Are Social & Meltwater. (2024). Digital 2024: Poland.
fot. https://old.thefinancialexpress.com.bd/sci-tech/your-smartphone-screen-can-be-black-and-white-1660134977