Zimna fala egzaltacji #2 - dlaczego Batman jest gotem?
KATEGORIA: Kultura
Superbohaterowie są ważnym elementem przemysłu filmowego, a ich liczne interpretacje ekranowe od lat wzbudzają wiele emocji. Supermoce, wysoka inteligencja czy pamiętne gadżety, to dziś nieodłączne ich atrybuty. Jednak, co jeśli spojrzymy na nich z innej perspektywy? A może spróbujemy ich zaklasyfikować jako subkulturę, wykonamy research psychologiczny i określimy, czy mają więcej green czy red flagów?
Moim zdaniem modelową jest postać Batmana, o której w podobny sposób rozważał Mark Fisher. Przyznam, że jego książka stała się punktem zapalnym, aby poruszyć ten temat. Ale dlaczego uważam, że naszemu bohaterowi blisko do gotyckości? Bruce Wayne, bo tak naprawdę się nazywa, już od dziecka został skazany na samotność, gdyż jego rodzice zostali zamordowani przez Jokera, który z czasem stał się jednym z najbardziej ikonicznych wrogów Batmana. To tragiczne wydarzenie bezwzględnie wpłynęło na Bruca, o czym świadczy stworzenie swojego nietoperzowego alter ego. Późniejsze życie pokazuje, że jego postać pozostaje w traumie, cieniu i ciągłym mroku.
Mroczne miejsce akcji wszystkich wydarzeń to Gotham City, które nie jest zwyczajnym tłem opowieści, lecz poniekąd aktywnym uczestnikiem przygód Wayne'a. Szczególnie jest to widoczne w dwóch filmach w reżyserii Tima Burtona, czyli “Batman” z 1989 roku oraz “Powrót Batmana” z 1992 roku. On sam znany jest z wtrącania elementów estetyki gotyckiej w swoich obrazach, co stało się po dziś dzień jego znakiem towarowym.
Główną osią jest architektura neogotycka, bez której z pewnością nie wyobrażaliśmy Michaela Keatona, czyli aktora wcielającego się w naszego bohatera. Na ekranie gości atmosfera gotycka, ostre łuki i strzeliste wieże wręcz biją w oczy, co powoduje u widza poczucie mroczności i skojarzenie ze średniowiecznymi topornymi budowlami sakralnymi. W filmie często postać nietoperza sięga dachów budynków, co potęguje znaczenie, że to naturalne środowisko dla Batmana. Tutaj grzechem byłoby nie przywołać cmentarza z “Powrotu Batmana”, po którym Pingwin, odnajduje swoich rodziców, którzy go porzucili, odkrywa swoje personalia, czyli Oswald Cobblepot. Widok na miejsce pochówku i groby tam obecne, są klasycznym przykładem gotycyzmu.
Oglądając filmy odnosi się wrażenie, jakby w Gotham ciągle panowała noc, najjaśniejszym momentem jest pora zmierzchu, nawet gdy jako Bruce Wayne prowadzi działania biznesowe, to mamy ciągłe wrażenie, że za oknem panuje ciemność. Miasto, nawet gdy bardzo próbuje, to wciąż pozostaje w swoim cieniu, a coraz to bardziej skorumpowani burmistrzowie, ulegający wpływom wrogów Batmana, nie wnoszą pozytywności w rozwój miejskiej społeczności. Fikcyjna nazwa pokazuje odbiorcom, że każdy może utożsamić miasto z tym, w którym mieszka, bo w końcu nie ma ideału bez żadnej przestępczości, czy politycznych rozgrywek na poziomie samorządowym.
Kolejnym mroczno-gotyckim spojrzeniem jest nieoczywiste nawiązanie do gatunku powieści gotyckiej, która wykrystalizowała swój prime time na przełom XVIII i XIX wieku. Tajemniczy sposób narracji, wspomniane potężne budownictwo, motywy śmierci to podstawowe cechy, które łączą gatunek literacki z postacią człowieka nietoperza. Rezydencja Wayne'a, będąca jednocześnie jaskinią, w której schowane są sekrety i wszystkie atrybuty. Tam również Bruce podejmuje najważniejsze decyzje. Jego zachowanie wpisuje się w archetyp bohatera bajronicznego, stworzonego przez George'a Gordona Byrona, co pokazuje jego indywidualna postawa do życia w społeczeństwie, niezgoda na niesprawiedliwość przeciw przyjętym normom. Jego wysoka inteligencja i trauma nie pozwala na pozostawienie Gotham bez opieki.
Esencję gotycyzmu stanowi sprawa dosyć oczywista. czyli czarny strój Batmana i jego elementy występujące wyłącznie w kolorze czarnym. W przeciwieństwie do innych superbohaterów, którzy mają swoje charakterystyczne barwy, Wayne pozostaje wierny mrocznemu wizerunkowi. Regularnie w swoim wąskim ogródku modowym korzysta z peleryny, ciężkich butów i innych elementów, co wpisuje się w cechy związane z subkulturą gotycką. W filmie z 2022 “Batman” w reżyserii Matta Reevesa, zauważamy, że postać grana przez Roberta Pattinsona, który zasłynął jako wampir ze “Zmierzchu”, pod maską nosi czarny makijaż oczu rozmazany palcami, co tylko dolewa oliwy do gotyckiego ognia. Oczywiście, nie możemy jednoznacznie stwierdzić, czy Bruce spędza samotnie wieczory przy albumach The Cure i The Sisters of Mercy, jednak sądząc po jego stylu bycia jest to bardziej niż prawdopodobne.
Batman jest gotem z krwi i kości, nie żyje życiem zwykłego śmiertelnika, nie szuka uciech doczesnych w postaci dóbr materialnych. Pod jego mroczną z pozoru maską, kryje się dobro, które wypełnia w misji uratowania Gotham przed przestępcami. Wszechobecna czerń i samotny styl bycia podkreślają jego unikatowość od innych, a świat przedstawiony tylko wzmacnia tę tezę. Z pewnością jego postać mogłaby znaleźć swoje miejsce w teledysku do gotyckiego singla. Głęboko zakorzeniona trauma i ból psychiczny są zapisane w jego DNA, jednak nie działa przeciwko jednostce wyłącznie z osobistej zemsty, lecz dla dobra ogółu, stając się bohaterem.
Jagna Jaśkowiak
źródło zdjęcia: https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https%3A%2F%2Fwww.filmweb.pl%2Ffilm%2FMroczny%2BRycerz%2Bpowstaje-2012-506756&ved=0CBkQjhxqFwoTCLiK0IyozJMDFQAAAAAdAAAAABAK&opi=89978449
Moim zdaniem modelową jest postać Batmana, o której w podobny sposób rozważał Mark Fisher. Przyznam, że jego książka stała się punktem zapalnym, aby poruszyć ten temat. Ale dlaczego uważam, że naszemu bohaterowi blisko do gotyckości? Bruce Wayne, bo tak naprawdę się nazywa, już od dziecka został skazany na samotność, gdyż jego rodzice zostali zamordowani przez Jokera, który z czasem stał się jednym z najbardziej ikonicznych wrogów Batmana. To tragiczne wydarzenie bezwzględnie wpłynęło na Bruca, o czym świadczy stworzenie swojego nietoperzowego alter ego. Późniejsze życie pokazuje, że jego postać pozostaje w traumie, cieniu i ciągłym mroku.
Mroczne miejsce akcji wszystkich wydarzeń to Gotham City, które nie jest zwyczajnym tłem opowieści, lecz poniekąd aktywnym uczestnikiem przygód Wayne'a. Szczególnie jest to widoczne w dwóch filmach w reżyserii Tima Burtona, czyli “Batman” z 1989 roku oraz “Powrót Batmana” z 1992 roku. On sam znany jest z wtrącania elementów estetyki gotyckiej w swoich obrazach, co stało się po dziś dzień jego znakiem towarowym.
Główną osią jest architektura neogotycka, bez której z pewnością nie wyobrażaliśmy Michaela Keatona, czyli aktora wcielającego się w naszego bohatera. Na ekranie gości atmosfera gotycka, ostre łuki i strzeliste wieże wręcz biją w oczy, co powoduje u widza poczucie mroczności i skojarzenie ze średniowiecznymi topornymi budowlami sakralnymi. W filmie często postać nietoperza sięga dachów budynków, co potęguje znaczenie, że to naturalne środowisko dla Batmana. Tutaj grzechem byłoby nie przywołać cmentarza z “Powrotu Batmana”, po którym Pingwin, odnajduje swoich rodziców, którzy go porzucili, odkrywa swoje personalia, czyli Oswald Cobblepot. Widok na miejsce pochówku i groby tam obecne, są klasycznym przykładem gotycyzmu.
Oglądając filmy odnosi się wrażenie, jakby w Gotham ciągle panowała noc, najjaśniejszym momentem jest pora zmierzchu, nawet gdy jako Bruce Wayne prowadzi działania biznesowe, to mamy ciągłe wrażenie, że za oknem panuje ciemność. Miasto, nawet gdy bardzo próbuje, to wciąż pozostaje w swoim cieniu, a coraz to bardziej skorumpowani burmistrzowie, ulegający wpływom wrogów Batmana, nie wnoszą pozytywności w rozwój miejskiej społeczności. Fikcyjna nazwa pokazuje odbiorcom, że każdy może utożsamić miasto z tym, w którym mieszka, bo w końcu nie ma ideału bez żadnej przestępczości, czy politycznych rozgrywek na poziomie samorządowym.
Kolejnym mroczno-gotyckim spojrzeniem jest nieoczywiste nawiązanie do gatunku powieści gotyckiej, która wykrystalizowała swój prime time na przełom XVIII i XIX wieku. Tajemniczy sposób narracji, wspomniane potężne budownictwo, motywy śmierci to podstawowe cechy, które łączą gatunek literacki z postacią człowieka nietoperza. Rezydencja Wayne'a, będąca jednocześnie jaskinią, w której schowane są sekrety i wszystkie atrybuty. Tam również Bruce podejmuje najważniejsze decyzje. Jego zachowanie wpisuje się w archetyp bohatera bajronicznego, stworzonego przez George'a Gordona Byrona, co pokazuje jego indywidualna postawa do życia w społeczeństwie, niezgoda na niesprawiedliwość przeciw przyjętym normom. Jego wysoka inteligencja i trauma nie pozwala na pozostawienie Gotham bez opieki.
Esencję gotycyzmu stanowi sprawa dosyć oczywista. czyli czarny strój Batmana i jego elementy występujące wyłącznie w kolorze czarnym. W przeciwieństwie do innych superbohaterów, którzy mają swoje charakterystyczne barwy, Wayne pozostaje wierny mrocznemu wizerunkowi. Regularnie w swoim wąskim ogródku modowym korzysta z peleryny, ciężkich butów i innych elementów, co wpisuje się w cechy związane z subkulturą gotycką. W filmie z 2022 “Batman” w reżyserii Matta Reevesa, zauważamy, że postać grana przez Roberta Pattinsona, który zasłynął jako wampir ze “Zmierzchu”, pod maską nosi czarny makijaż oczu rozmazany palcami, co tylko dolewa oliwy do gotyckiego ognia. Oczywiście, nie możemy jednoznacznie stwierdzić, czy Bruce spędza samotnie wieczory przy albumach The Cure i The Sisters of Mercy, jednak sądząc po jego stylu bycia jest to bardziej niż prawdopodobne.
Batman jest gotem z krwi i kości, nie żyje życiem zwykłego śmiertelnika, nie szuka uciech doczesnych w postaci dóbr materialnych. Pod jego mroczną z pozoru maską, kryje się dobro, które wypełnia w misji uratowania Gotham przed przestępcami. Wszechobecna czerń i samotny styl bycia podkreślają jego unikatowość od innych, a świat przedstawiony tylko wzmacnia tę tezę. Z pewnością jego postać mogłaby znaleźć swoje miejsce w teledysku do gotyckiego singla. Głęboko zakorzeniona trauma i ból psychiczny są zapisane w jego DNA, jednak nie działa przeciwko jednostce wyłącznie z osobistej zemsty, lecz dla dobra ogółu, stając się bohaterem.
Jagna Jaśkowiak
źródło zdjęcia: https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&url=https%3A%2F%2Fwww.filmweb.pl%2Ffilm%2FMroczny%2BRycerz%2Bpowstaje-2012-506756&ved=0CBkQjhxqFwoTCLiK0IyozJMDFQAAAAAdAAAAABAK&opi=89978449