Czy tracimy chęć sprawczości? Relacja z Pozitive Technonologies 2026
KATEGORIA: Poznań
Czy tracimy chęć sprawczości? Kiedy przejąć kontrolę? Jak sztuczna inteligencja wpływa na relację z wynikami własnej pracy?
To pytania, które do Poznania przywiał panel prof. Aleksandry Przegalińskiej podczas tegorocznych Pozitive Technologies w Centrum Kultury Zamek. Prelegentka podczas swojej prezentacji przytoczyła wyniki badań przeprowadzonych przez nią wspólnie z zespołem Center for Labor and a Just Economy (CLJE) na Harvardzie. Dotyczyły one przede wszystkim tematu decyzyjności pracowników firm technologicznych i startup-ów w kontekście współpracy z narzędziami sztucznej inteligencji. Wnioski, które zaprezentowała - wbrew oczekiwaniom niektórych - niewątpliwie nasycają dyskurs o postępie technologii SI w środowiskach pracowniczych nutką nadziei.
To za sprawą konkretnego projektu badawczego zaprezentowanego przez Przegalińską - tegorocznej analizie jakościowej przeprowadzonej na podstawie dwóch grup startup-owych, których zadaniem było stworzenie potencjalnego projektu oraz schematu wdrożeniowego dla docelowego klienta. Pierwsza grupa miała dostęp do zdecydowanie mniej zaangażowanego, zewnętrznego narzędzia SI, z którego pomocy - słowami prelegentki - prawie wcale nie korzystała. Druga natomiast została zaproszona do współpracy z konsultantem SI, który stanowił równorzędną względem ludzkich uczestników część zespołu projektowego.
Wynik końcowy badania?
W przypadku drugiej grupy - zdecydowanie obniżone zaangażowanie i chęć dalszego rozwoju projektu, przy czym sam pomysł charakteryzował się znacznie niższym odsetkiem kreatywności i wnikliwości w porównaniu do efektów pracy grupy pierwszej (Mascareño et al., 2026). Choć plany wdrożeniowe drugiej grupy były lepsze, bezustanne śledzenie sugestii, odpowiadanie i ocenianie odpowiedzi zaufanego konsultanta SI, znacznie rozproszyły uwagę uczestników i osłabiły osąd o efekcie. Stąd wniosek Przegalińskiej, że świadome i krytyczne korzystanie z narzędzi SI częściej prowadzi do merytorycznego produktu pracy.
Badaczka wskazała również na aspekt satysfakcji oraz gotowości do kontynuacji prac zaczętych w ramach przeprowadzonego przez CLJE eksperymentu. Interesujących wniosków dostarcza inne badanie, w którym analizowano wpływ osobowości przypisanej konsultantom SI na przebieg współpracy z ludzkimi członkami zespołu. Paradoksalnie, konieczność negocjowania z niesympatycznym ai-konsultantem, zakończyło się większym stopniem zadowolenia ze współpracy, niż tej z neutralnie nastawionym do zespołu narzędziem (Przegalińska et al., 2025).
Choć tegoroczne Pozitive Technologies były przesycone tematyką sztucznej inteligencji - jej wdrażania w praktyki zarządzania efektywnością czy możliwości, które oferuje - wykład prof. Przegalińskiej nieco rozjaśnił atmosferę wydarzenia. Puste korzystanie z nowej technologii wbrew oczekiwaniom wcale nie przynosi automatycznych efektów, nie podwyższa również ludzkiej produktywności. Postulaty, które można było wyciągnąć z jej przemówienia sugerują opłacalność bardziej krytycznego i zniuansowanego wykorzystywania potencjałów oferowanych przez dzisiejszą ewolucję technologiczną. Zamiast pogoni za płytkim przyspieszeniem, nierzadko wymuszanym przez współczesne tech-elity, przystańmy i zastanówmy się, gdzie w tym wszystkim znajdujemy miejsce dla naszego własnego pragnienia i witalnego pędu, który od tylu wieków pcha nas w stronę wspólnego przeżywania życia.
Wik Gornowicz
Źródła:
Jesús Mascareño, Burkhard Wörtler, Aleksandra Przegalińska, Leon Ciechanowski. 2026.When proximal collaboration with AI hinders innovation: The moderating role of idea originality and reliance on AI. Computers in Human Behavior Reports, vol. 22.
Aleksandra Przegalińska, Tamilla Triantoro, Anna Kovbasiuk, Leon Ciechanowski, Richard B. Freeman, Konrad Sowa. 2025. Collaborative AI in the workplace: Enhancing organizational performance through resource-based and task-technology fit perspectives, International Journal of Information Management, vol. 81.
To pytania, które do Poznania przywiał panel prof. Aleksandry Przegalińskiej podczas tegorocznych Pozitive Technologies w Centrum Kultury Zamek. Prelegentka podczas swojej prezentacji przytoczyła wyniki badań przeprowadzonych przez nią wspólnie z zespołem Center for Labor and a Just Economy (CLJE) na Harvardzie. Dotyczyły one przede wszystkim tematu decyzyjności pracowników firm technologicznych i startup-ów w kontekście współpracy z narzędziami sztucznej inteligencji. Wnioski, które zaprezentowała - wbrew oczekiwaniom niektórych - niewątpliwie nasycają dyskurs o postępie technologii SI w środowiskach pracowniczych nutką nadziei.
To za sprawą konkretnego projektu badawczego zaprezentowanego przez Przegalińską - tegorocznej analizie jakościowej przeprowadzonej na podstawie dwóch grup startup-owych, których zadaniem było stworzenie potencjalnego projektu oraz schematu wdrożeniowego dla docelowego klienta. Pierwsza grupa miała dostęp do zdecydowanie mniej zaangażowanego, zewnętrznego narzędzia SI, z którego pomocy - słowami prelegentki - prawie wcale nie korzystała. Druga natomiast została zaproszona do współpracy z konsultantem SI, który stanowił równorzędną względem ludzkich uczestników część zespołu projektowego.
Wynik końcowy badania?
W przypadku drugiej grupy - zdecydowanie obniżone zaangażowanie i chęć dalszego rozwoju projektu, przy czym sam pomysł charakteryzował się znacznie niższym odsetkiem kreatywności i wnikliwości w porównaniu do efektów pracy grupy pierwszej (Mascareño et al., 2026). Choć plany wdrożeniowe drugiej grupy były lepsze, bezustanne śledzenie sugestii, odpowiadanie i ocenianie odpowiedzi zaufanego konsultanta SI, znacznie rozproszyły uwagę uczestników i osłabiły osąd o efekcie. Stąd wniosek Przegalińskiej, że świadome i krytyczne korzystanie z narzędzi SI częściej prowadzi do merytorycznego produktu pracy.
Badaczka wskazała również na aspekt satysfakcji oraz gotowości do kontynuacji prac zaczętych w ramach przeprowadzonego przez CLJE eksperymentu. Interesujących wniosków dostarcza inne badanie, w którym analizowano wpływ osobowości przypisanej konsultantom SI na przebieg współpracy z ludzkimi członkami zespołu. Paradoksalnie, konieczność negocjowania z niesympatycznym ai-konsultantem, zakończyło się większym stopniem zadowolenia ze współpracy, niż tej z neutralnie nastawionym do zespołu narzędziem (Przegalińska et al., 2025).
Choć tegoroczne Pozitive Technologies były przesycone tematyką sztucznej inteligencji - jej wdrażania w praktyki zarządzania efektywnością czy możliwości, które oferuje - wykład prof. Przegalińskiej nieco rozjaśnił atmosferę wydarzenia. Puste korzystanie z nowej technologii wbrew oczekiwaniom wcale nie przynosi automatycznych efektów, nie podwyższa również ludzkiej produktywności. Postulaty, które można było wyciągnąć z jej przemówienia sugerują opłacalność bardziej krytycznego i zniuansowanego wykorzystywania potencjałów oferowanych przez dzisiejszą ewolucję technologiczną. Zamiast pogoni za płytkim przyspieszeniem, nierzadko wymuszanym przez współczesne tech-elity, przystańmy i zastanówmy się, gdzie w tym wszystkim znajdujemy miejsce dla naszego własnego pragnienia i witalnego pędu, który od tylu wieków pcha nas w stronę wspólnego przeżywania życia.
Wik Gornowicz
Źródła:
Jesús Mascareño, Burkhard Wörtler, Aleksandra Przegalińska, Leon Ciechanowski. 2026.When proximal collaboration with AI hinders innovation: The moderating role of idea originality and reliance on AI. Computers in Human Behavior Reports, vol. 22.
Aleksandra Przegalińska, Tamilla Triantoro, Anna Kovbasiuk, Leon Ciechanowski, Richard B. Freeman, Konrad Sowa. 2025. Collaborative AI in the workplace: Enhancing organizational performance through resource-based and task-technology fit perspectives, International Journal of Information Management, vol. 81.